Erfrecht in Europa

Het erfrecht verschilt per EU-land — hier staat wat er in uw land geldt

Termijnen, de legitieme portie, de verklaring van erfrecht, de rol van de notaris en de erfbelasting verschillen per lidstaat. Hieronder vindt u per EU-land de kernregels, met een link naar de officiële bron.

In de hele EU behalve Denemarken en Ierland geldt de Europese erfrechtverordening (650/2012): meestal is het erfrecht van het land van de laatste gewone verblijfplaats van toepassing, tenzij in een testament is gekozen voor het recht van de nationaliteit. Met een Europese erfrechtverklaring toont u uw positie als erfgenaam aan in andere lidstaten. Dit is algemene informatie en geen juridisch advies.

Nederland

Aangifte van overlijden: Binnen 6 werkdagen bij de gemeente waar iemand is overleden; meestal doet de uitvaartondernemer dit.
Aanvaarden of verwerpen: Geen vaste termijn, maar u moet beneficiair aanvaarden of verwerpen vóórdat u zich als erfgenaam gedraagt. De verklaring legt u af bij de griffie van de rechtbank. Op verzoek van schuldeisers kan de rechter een termijn stellen.
Legitieme portie: Ja, maar beperkt: kinderen hebben een legitieme portie ter grootte van de helft van hun wettelijke erfdeel, als geldvordering. De echtgenoot heeft geen legitieme, maar wel andere wettelijke rechten.
Verklaring van erfrecht: Verklaring van erfrecht, opgemaakt door de notaris.
Rol van de notaris: Nodig voor de verklaring van erfrecht en verplicht bij de overdracht van onroerend goed.
Erfbelasting: Ja, erfbelasting: progressief, met een hoge vrijstelling voor de partner en een lagere vrijstelling per kind.
Testamentenregister: Centraal Testamentenregister (CTR) van de KNB.
Europese erfrechtverklaring: De notaris.

Officiële bron: Europees e-Justice portaal

België

Aangifte van overlijden: Zo spoedig mogelijk, in de praktijk binnen enkele dagen, bij de burgerlijke stand van de gemeente waar iemand is overleden.
Aanvaarden of verwerpen: Erfgenamen hebben een bedenktermijn van vier maanden om te beslissen. Aanvaarding onder voorrecht van boedelbeschrijving of verwerping legt u vast bij de notaris of de griffie van de rechtbank.
Legitieme portie: Ja. Sinds de hervorming van 2018 is de reserve van de kinderen vast: samen de helft van de nalatenschap. De langstlevende echtgenoot heeft ook een beschermd deel.
Verklaring van erfrecht: Attest of akte van erfopvolging, opgemaakt door de notaris (bij eenvoudige dossiers soms door de FOD Financiën).
Rol van de notaris: In de praktijk vrijwel altijd nodig, zeker bij onroerend goed, een testament of een huwelijkscontract.
Erfbelasting: Ja. De erfbelasting is een gewestelijke belasting (Vlaanderen, Wallonië, Brussel) met eigen tarieven en vrijstellingen.
Testamentenregister: Centraal Register van Testamenten (CRT), beheerd door Fednot.
Europese erfrechtverklaring: De notaris.

Officiële bron: Europees e-Justice portaal

Bulgarije

Aangifte van overlijden: Binnen 48 uur bij de burgerlijke stand van de gemeente (obshtina).
Aanvaarden of verwerpen: Binnen 3 maanden nadat u weet dat de nalatenschap is opengevallen, via een verklaring bij de districtsrechtbank (rayonen sad).
Legitieme portie: Ja. Kinderen, echtgenoot en ouders hebben een gereserveerd deel (zapazena chast); bij één kind is dat de helft van de nalatenschap.
Verklaring van erfrecht: Udostoverenie za naslednitsi (verklaring van erfgenamen), afgegeven door de gemeente.
Rol van de notaris: Niet verplicht voor de verklaring van erfgenamen, wel nodig bij overdracht van onroerend goed.
Erfbelasting: Ja, geheven door de gemeente. Echtgenoot en kinderen zijn meestal vrijgesteld; verdere familie betaalt een laag tarief.
Testamentenregister: Geen volledig openbaar centraal register; notariële testamenten worden geregistreerd bij het register van de notariskamer.
Europese erfrechtverklaring: De districtsrechtbank of een notaris.

Officiële bron: Europees e-Justice portaal

Cyprus

Aangifte van overlijden: Binnen enkele dagen bij het districtskantoor van de burgerlijke stand; het ziekenhuis of de arts geeft de doodsoorzaakverklaring af.
Aanvaarden of verwerpen: Er is geen algemene wettelijke verwerpingstermijn. Een erfgenaam of beoogd executeur doet afstand met een verklaring bij de districtsrechtbank.
Legitieme portie: Ja. De Wills and Succession Law reserveert een wettelijk deel voor echtgenoot en kinderen; de omvang hangt af van wie er nog leven.
Verklaring van erfrecht: Grant of Probate (met testament) of Letters of Administration (zonder testament), afgegeven door de districtsrechtbank.
Rol van de notaris: Cyprus kent geen Latijnse notaris. De afwikkeling loopt via de rechtbank, meestal met hulp van een advocaat.
Erfbelasting: Geen erfbelasting; die is in 2000 afgeschaft.
Testamentenregister: Geen openbaar centraal register; testamenten worden vaak bij de districtsrechtbank gedeponeerd.
Europese erfrechtverklaring: De districtsrechtbank.

Officiële bron: Europees e-Justice portaal

Denemarken

Niet gebonden aan de Europese erfrechtverordening

Aangifte van overlijden: De arts meldt het overlijden digitaal; de aangifte verloopt binnen ongeveer 2 dagen via het kerkelijk registratiekantoor of de digitale melding.
Aanvaarden of verwerpen: Er is geen klassieke verwerpingstermijn. De erfgenamen kiezen bij de boedelrechtbank (Skifteretten) welke vorm van afwikkeling zij willen, meestal binnen enkele weken na de oproep.
Legitieme portie: Ja. Kinderen en echtgenoot hebben samen recht op een tvangsarv van een kwart van de nalatenschap; het deel per kind is wettelijk gemaximeerd.
Verklaring van erfrecht: Skifteretsattest: de verklaring van de boedelrechtbank waarmee erfgenamen zich kunnen legitimeren.
Rol van de notaris: Geen Latijnse notaris. De boedelrechtbank (Skifteretten), onderdeel van de rechtbank, begeleidt de afwikkeling.
Erfbelasting: Ja, boafgift: 0% voor de echtgenoot, 15% voor naaste familie en aanvullend tot circa 36% voor anderen.
Testamentenregister: Centralregistret for Testamenter, beheerd door de Deense rechterlijke macht.
Europese erfrechtverklaring: Niet van toepassing: Denemarken is niet gebonden aan de Europese erfrechtverordening en geeft geen Europese erfrechtverklaring af.

Officiële bron: Europees e-Justice portaal

Duitsland

Aangifte van overlijden: Binnen 3 werkdagen bij de burgerlijke stand (Standesamt) van de plaats van overlijden.
Aanvaarden of verwerpen: Binnen 6 weken nadat u weet dat u erfgenaam bent; 6 maanden als u of de overledene in het buitenland woonde. De verklaring doet u bij het Nachlassgericht.
Legitieme portie: Ja, de Pflichtteil: kinderen, echtgenoot en soms ouders hebben een geldvordering ter grootte van de helft van hun wettelijke erfdeel.
Verklaring van erfrecht: Erbschein, afgegeven door het Nachlassgericht (onderdeel van het Amtsgericht).
Rol van de notaris: Niet verplicht, maar de aanvraag van de Erbschein wordt vaak bij de notaris beëdigd. De rechtbank geeft de verklaring af.
Erfbelasting: Ja, Erbschaftsteuer: progressief, met vrijstellingen van € 500.000 voor de echtgenoot en € 400.000 per kind.
Testamentenregister: Zentrales Testamentsregister (ZTR) van de Bundesnotarkammer.
Europese erfrechtverklaring: Het Nachlassgericht.

Officiële bron: Europees e-Justice portaal

Zelf verder regelen

Leg in uw dossier vast in welk land u woont en waar uw bezittingen staan. Dan weten uw nabestaanden welk erfrecht geldt en welke instanties zij nodig hebben.

Naar mijn dossier Notaris nodig?