Gratis vergelijkingshulp
Erfenis aanvaarden of verwerpen?
Zet de bezittingen en schulden op de dag van overlijden naast elkaar en geef aan of er onzekerheden zijn. U ziet daarna een neutrale vergelijking van wat zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden en verwerpen betekenen, met aandachtspunten en de stappen die bij elke optie horen. De keuze zelf maakt u zelf, eventueel met hulp van een notaris of erfrechtadvocaat.
Deze tool geeft algemene informatie en geen persoonlijk juridisch advies. Bij twijfel, onbekende schulden, minderjarige erfgenamen of een ingewikkelde nalatenschap is het verstandig een notaris of erfrechtadvocaat te raadplegen.
Bezittingen
Saldo op alle rekeningen op de dag van overlijden.
Geschatte verkoopwaarde, niet de WOZ-waarde.
Effecten, fondsen en digitale bezittingen.
Realistische verkoopwaarde, meestal lager dan verwacht.
Alleen als de uitkering in de nalatenschap valt.
Bijvoorbeeld een teruggave van de Belastingdienst.
Totaal bezittingen: € 0
Schulden
Restschuld op de dag van overlijden.
Persoonlijke leningen, doorlopend krediet, roodstand.
Aanslagen inkomstenbelasting of toeslagen die terugbetaald moeten worden.
Openstaande facturen van zorg, CAK of instelling.
Wat de uitvaartverzekering niet dekt.
Huur, energie, abonnementen, incasso's.
Totaal schulden: € 0
Onzekerheden
Vink aan wat op uw situatie van toepassing is.
Onbekende schulden zijn voor veel mensen een reden om beneficiair aanvaarden te overwegen.
Zakelijke verplichtingen en naheffingen komen vaak later aan het licht.
Een borgstelling kan de nalatenschap onverwacht negatief maken.
Zonder volledig beeld is het lastiger om de gevolgen van een keuze te overzien.
Buitenlands recht en belastingen maken de afwikkeling complexer.
Uw nalatenschapsbalans
- Bezittingen
- € 0
- Schulden
- − € 0
- Saldo nalatenschap
- € 0
- Aangevinkte onzekerheden
- 0
Er zijn nog te weinig gegevens ingevuld voor een zinvolle vergelijking. Vul de bezittingen en schulden in om een beeld van uw situatie te krijgen. Hieronder ziet u alvast de neutrale uitleg van de drie opties.
Zuiver aanvaarden
U erft alle bezittingen én alle schulden van de nalatenschap. Blijkt er later een tekort, dan bent u daar in beginsel ook met uw privévermogen voor aansprakelijk. Zuiver aanvaarden kan uitdrukkelijk (bijvoorbeeld via een verklaring) gebeuren, maar volgt in de praktijk ook al uit gedragingen — zoals het meenemen of verkopen van goederen uit de nalatenschap. Een gang naar de rechtbank is hierbij niet verplicht.
Kan passen bij: Situaties waarin de bezittingen en schulden goed in beeld zijn en er geen aanwijzingen zijn voor onbekende schulden of andere onzekerheden.
Aandachtspunten
- U bent persoonlijk aansprakelijk voor schulden die later alsnog opduiken.
- Bepaalde gedragingen (goederen meenemen, verkopen, schulden betalen uit de boedel) kunnen al gelden als zuiver aanvaarden, ook zonder dat u dit expliciet bedoelde.
- Er is geen wettelijke bescherming tegen een tekort, zoals die er wel is bij beneficiaire aanvaarding.
Stappen
- 1Vraag een overzicht op bij bank, Belastingdienst, verzekeraars en pensioenuitvoerders.
- 2Controleer het testament en het Centraal Testamentenregister; regel indien nodig een verklaring van erfrecht.
- 3Zeg abonnementen en contracten op en houd bij wat is afgehandeld.
- 4Doe aangifte erfbelasting: bij overlijden op of na 1 januari 2026 geldt een termijn van 20 maanden na de overlijdensdatum; bij overlijden vóór die datum gold 8 maanden. Controleer uw persoonlijke situatie en de actuele termijn bij de Belastingdienst.
Beneficiair aanvaarden
U erft alleen voor zover er, na aftrek van de schulden, iets overblijft. De nalatenschap wordt vereffend volgens wettelijke regels. Als deze vereffeningsregels correct worden gevolgd, betaalt u een eventueel tekort in beginsel niet uit uw eigen vermogen. Worden de regels niet (goed) nageleefd, dan kan een erfgenaam alsnog persoonlijk aansprakelijk worden. Beneficiair aanvaarden gebeurt via een verklaring bij de griffie van de rechtbank.
Kan passen bij: Situaties met onzekerheid over de omvang van schulden, een onderneming, borgstelling, buitenlandse elementen of een onvolledige administratie.
Aandachtspunten
- De bescherming tegen privéaansprakelijkheid geldt alleen als de wettelijke vereffeningsprocedure zorgvuldig wordt gevolgd.
- Er komt meer administratie en formaliteit bij kijken dan bij zuiver aanvaarden.
- Gebruik, verkoop of verdeel niets uit de nalatenschap voordat de verklaring is afgelegd.
Stappen
- 1Leg de verklaring van beneficiaire aanvaarding af bij de griffie van de rechtbank vóórdat u iets uit de nalatenschap gebruikt.
- 2Verkoop, verdeel of gebruik nog geen goederen — beheer alleen wat nodig is.
- 3Maak een boedelbeschrijving van bezittingen en schulden op de overlijdensdatum.
- 4Volg de wettelijke vereffeningsregels: schuldeisers eerst, daarna eventueel restant verdelen.
- 5Laat u bij twijfel over de vereffening begeleiden door een notaris of vereffenaar.
Verwerpen
U ziet volledig af van de nalatenschap: u erft niets, maar bent ook niet aansprakelijk voor de schulden. Uw plaats wordt overgenomen door uw eventuele kinderen (of andere afstammelingen), die dan zelf een keuze moeten maken. Verwerpen gebeurt via een verklaring bij de griffie van de rechtbank.
Kan passen bij: Situaties waarin de schulden duidelijk zwaarder wegen dan de bezittingen, of waarin u om andere redenen niets met de nalatenschap te maken wilt hebben.
Aandachtspunten
- Neem geen goederen mee en betaal geen schulden uit eigen zak vóór de verwerping — dat kan als aanvaarden worden uitgelegd.
- Uw kinderen (of andere afstammelingen) erven in uw plaats en moeten zelf ook een keuze maken.
- Verwerpen is definitief en kan niet zomaar worden teruggedraaid.
Stappen
- 1Neem geen goederen mee en betaal geen schulden uit eigen zak — dat kan als aanvaarden gelden.
- 2Leg een verklaring van verwerping af bij de griffie van de rechtbank (tegen griffierecht).
- 3Informeer uw kinderen: zij erven in uw plaats en moeten zelf ook kiezen.
- 4Bewaar de verklaring en stuur een kopie aan schuldeisers die zich melden.
Deze tool geeft algemene informatie en geen persoonlijk juridisch advies. Bij twijfel, onbekende schulden, minderjarige erfgenamen of een ingewikkelde nalatenschap is het verstandig een notaris of erfrechtadvocaat te raadplegen.
Veelgestelde vragen
- Wat is het verschil tussen zuiver en beneficiair aanvaarden?
- Bij zuiver aanvaarden erft u alles, inclusief schulden: een tekort betaalt u in beginsel uit eigen vermogen. Bij beneficiair aanvaarden erft u alleen als er na aftrek van de schulden iets overblijft; als de wettelijke vereffeningsregels correct worden gevolgd, betaalt u een tekort niet uit privévermogen. Worden die regels niet goed nageleefd, dan kan een erfgenaam alsnog persoonlijk aansprakelijk worden.
- Hoelang heb ik om te kiezen?
- Er staat geen vaste termijn, maar de kantonrechter kan op verzoek van een schuldeiser een termijn stellen. Wacht niet te lang en gebruik in de tussentijd niets uit de nalatenschap.
- Wanneer heb ik zuiver aanvaard zonder dat ik dat wilde?
- Als u zich als erfgenaam gedraagt: goederen meenemen of verkopen, schulden betalen uit de boedel of de woning leeghalen. Doe dat dus niet vóórdat u een keuze hebt vastgelegd.
- Wat gebeurt er als ik verwerp?
- U erft niets en bent niet aansprakelijk. Uw plaats wordt ingenomen door uw afstammelingen (meestal uw kinderen); ook zij moeten dan een keuze maken.