Direct naar inhoud
NabestaandenRegelaar

Erfenis

Erfenis afwikkelen na overlijden

Een nalatenschap afwikkelen vraagt om zorgvuldigheid. U kiest eerst of u de erfenis aanvaardt of niet, regelt daarna een verklaring van erfrecht als dat nodig is, en dient uiteindelijk de erfbelasting in. Deze uitleg helpt u op weg — een notaris blijft aanbevolen bij twijfel.

  • Kiezen: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen — voor volwassen erfgenamen geldt in beginsel geen algemene wettelijke termijn, maar een rechter kan er op verzoek wel een stellen.
  • Verklaring van erfrecht regelen via een notaris wanneer nodig.
  • Aangifte erfbelasting: alleen als in Nederland aangifte moet worden gedaan; bij een overlijden op of na 1 januari 2026 geldt in beginsel twintig maanden.

Stap voor stap

  1. 1

    Bepaal wie de erfgenamen zijn

    Als er een testament is: dit ligt bij het Centraal Testamentenregister (CTR). De notaris kan dit voor u opvragen. Zonder testament geldt het wettelijk erfrecht: partner en kinderen zijn de eerste erfgenamen.

  2. 2

    Kies aanvaarden of verwerpen

    Bij beneficiaire aanvaarding aanvaardt u de erfenis onder het voorrecht van boedelbeschrijving. De nalatenschap wordt volgens wettelijke regels vereffend. Als deze regels correct worden gevolgd, bent u in beginsel niet met uw privévermogen aansprakelijk voor een tekort. Is er na betaling van de schulden niets over, dan ontvangen de erfgenamen niets. Bij zicht op schulden legt u de verklaring van beneficiaire aanvaarding af bij de rechtbank. Doe vóór uw keuze niets waardoor bezittingen aan schuldeisers worden onttrokken, zoals het verkopen of verdelen van goederen. Bepaalde handelingen kunnen worden gezien als zuivere aanvaarding.

  3. 3

    Regel een verklaring van erfrecht

    Nodig voor bank, verzekeraars en veel instanties. De notaris stelt deze op na inzage van akte, testament en gegevens van erfgenamen. Kosten liggen doorgaans tussen €300 en €800.

  4. 4

    Boedel in kaart brengen

    Bezittingen (huis, auto, tegoeden, waardevolle spullen) en schulden (hypotheek, leningen, openstaande rekeningen). Verzeker of beheer het huis in de tussentijd — laat het niet leeg en onverzekerd staan.

  5. 5

    Aangifte erfbelasting

    Of in Nederland aangifte erfbelasting moet worden gedaan, hangt onder andere af van waar de overledene woonde en in bepaalde situaties van de Nederlandse nationaliteit. Controleer de persoonlijke situatie bij de Belastingdienst of vraag advies aan een belastingadviseur. Als in Nederland aangifte erfbelasting moet worden gedaan, geldt bij een overlijden op of na 1 januari 2026 in beginsel een aangiftetermijn van twintig maanden. Controleer altijd de datum in de aangiftebrief van de Belastingdienst. Partner en kinderen hebben ruime vrijstellingen. Bij vertraging: vraag uitstel aan om boetes te voorkomen.

  6. 6

    Verdelen en afsluiten

    Zodra alle schulden zijn betaald en de erfbelasting is voldaan, kunt u de nalatenschap verdelen volgens testament of wet. Leg de verdeling schriftelijk vast.

Veelgestelde vragen

Wat betekent een erfenis aanvaarden?
Als u zuiver aanvaardt, erft u alles: bezittingen én eventuele schulden. Bij beneficiaire aanvaarding aanvaardt u de erfenis onder het voorrecht van boedelbeschrijving. De nalatenschap wordt volgens wettelijke regels vereffend. Als deze regels correct worden gevolgd, bent u in beginsel niet met uw privévermogen aansprakelijk voor een tekort. Is er na betaling van de schulden niets over, dan ontvangen de erfgenamen niets. Verwerpen betekent dat u niets erft en niet aansprakelijk bent voor schulden.
Binnen hoeveel tijd moet ik kiezen?
Voor volwassen erfgenamen geldt in beginsel geen algemene wettelijke termijn waarbinnen zij moeten kiezen tussen zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Een rechter kan op verzoek wel een termijn stellen. Voor minderjarige erfgenamen en bijzondere situaties kunnen specifieke termijnen gelden. Doe vóór uw keuze niets waardoor bezittingen aan schuldeisers worden onttrokken, zoals het verkopen of verdelen van goederen. Bepaalde handelingen kunnen worden gezien als zuivere aanvaarding. Bij twijfel of mogelijke schulden: aanvaard beneficiair via de rechtbank of vraag advies aan een notaris.
Wat is een verklaring van erfrecht?
Een notariële verklaring waarin staat wie de erfgenamen zijn en wie namens hen mag handelen. Banken, verzekeraars en instanties vragen er vaak om voordat zij tegoeden vrijgeven. De notaris stelt de verklaring op op basis van akte, testament (indien aanwezig) en gegevens van erfgenamen.
Moet ik altijd een notaris inschakelen?
Niet altijd. Bij een eenvoudige nalatenschap zonder onroerend goed en met beperkte tegoeden kunnen erfgenamen soms zonder verklaring van erfrecht toe. Bij een testament, onroerend goed, ondernemersvermogen of meerdere erfgenamen is een notaris meestal nodig.
Erfbelasting: hoe werkt het?
Of in Nederland aangifte erfbelasting moet worden gedaan, hangt onder andere af van waar de overledene woonde en in bepaalde situaties van de Nederlandse nationaliteit. Controleer de persoonlijke situatie bij de Belastingdienst of vraag advies aan een belastingadviseur. Als in Nederland aangifte erfbelasting moet worden gedaan, geldt bij een overlijden op of na 1 januari 2026 in beginsel een aangiftetermijn van twintig maanden. Controleer altijd de datum in de aangiftebrief van de Belastingdienst. Partners en kinderen hebben ruime vrijstellingen; verder betaalt u een tarief van 10% tot 40% afhankelijk van de relatie en het bedrag. De notaris of belastingadviseur kan helpen bij de aangifte.

Verder lezen

Zelf alles op orde voor uw nabestaanden

Leg abonnementen, contracten en belangrijke wensen vast, zodat uw nabestaanden straks overzicht hebben en niets vergeten.

Uw dossier starten (€2,49/mnd)Hoe het werkt

14 dagen bedenktijd · maandelijks opzegbaar · geen verborgen kosten